«БЫЦЬ СВЕДКАМ ЛЮБОВІ»

6 жніўня, у свята Перамянення Пана, адзначыў свой залаты юбілей дапаможны біскуп і генеральны вікарый Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Аляксандр Яшэўскі.

З гэтай нагоды з вялікаю радасцю і ўдзячнасцю друкуем інтэрв’ю з Яго Эксцэленцыяй і зычым шаноўнаму юбіляру, каб моц Божага слова, якое ён нястомна абвяшчае, перамяняла нашыя сэрцы.

— Ваша Эксцэленцыя, юбілей — гэта заўсёды добрая нагода асэнсаваць пройдзены шлях і вярнуцца ў думках да яго пачатку, да вытокаў. Распавядзіце, калі ласка, пра пачатак свайго жыццёвага шляху, пра вытокі паклікання.

— Юбілей сапраўды з’яўляецца цудоўнай нагодай для роздуму пра мінулае і аналізу пройдзенага шляху. Калі разважаць пра пачатак майго жыццёвага шляху і вытокі майго паклікання, то ўсё пачыналася з майго дзяцінства і сям’і.

Нарадзіўся я ў Смаргоні, у пабожнай сям’і, дзе жыццё было прасякнута верай і працай. Мае бацькі былі простымі людзьмі, але яны мелі глыбокую веру і вялікую любоў да жыцця. З малых гадоў яны прывівалі мне каштоўнасці, якія сталі асновай майго жыцця: павагу да людзей, працавітасць, імкненне да ведаў і імкненне дапамагаць іншым.

Важнай часткай майго дзяцінства быў касцёл. Я памятаю, як зусім маленькім хлопчыкам я хадзіў у Баруны з маёй бабуляй. Гэтыя наведванні былі не толькі духоўнымі падзеямі, але і сямейнымі. У сценах касцёла я адчуваў нешта невымоўнае, глыбокае і моцнае. Гэта адчуванне перарасло ў жаданне служыць Богу і людзям.

Вучоба ў школе была не толькі часам набыцця ведаў, але і пошукам свайго шляху. Я шмат чытаў, сустракаўся з рознымі людзьмі, удзельнічаў у жыцці школы. Усё гэта дапамагала мне лепш разумець сябе і навакольны свет.

Мае духоўныя настаўнікі і дарадцы адыгралі вялікую ролю ў маім развіцці: яны дапамаглі мне ўбачыць маё пакліканне і даверылі мне першыя сур’ёзныя абавязкі. Менавіта іх падтрымка і вера ў мяне сталі ключавымі ў маім духоўным росце. Такім чынам, пачатак майго жыццёвага шляху быў прасякнуты любоўю, верай і натхненнем ад блізкіх людзей. Гэтыя вытокі і сёння кіруюць маімі дзеяннямі і рашэннямі, дапамагаючы мне заставацца верным сваім прынцыпам і ідэалам.

— Вы ўжо ў 17-гадовым узросце зрабілі свой выбар — уступілі ў салезіянскі навіцыят. Чаму менавіта туды?

— Маё рашэнне ўступіць у салезіянскі навіцыят у 17-гадовым узросце было асэнсаваным і глыбока прадуманым. Для мяне гэта быў натуральны крок, які ўзнік з некалькіх важных прычынаў.

Па-першае, салезіянская харызма, заснаваная на прынцыпах святога Яна Боска, вельмі адпавядала маім унутраным памкненням і каштоўнасцям. Я быў уражаны ягоным жыццёвым шляхам і намаганнямі ў выхаванні моладзі, асабліва дзяцей са складанымі жыццёвымі абставінамі. Ідэя дапамагаць маладым людзям знайсці свой шлях у жыцці праз адукацыю, выхаванне і духоўную падтрымку была вельмі блізкай маім уласным памкненням. Па-другое, у маім асяроддзі былі людзі, звязаныя з салезіянскім рухам, якія былі для мяне прыкладамі натхнення і адданасці сваёй справе. Гэта мой першы пробашч ксёндз Генрых Куляшэвіч і ксёндз канонік Юзаф Занеўскі. Іх жыццёвы вопыт і сведчанні практычнай любові да бліжняга мелі на мяне вялікі ўплыў. Я бачыў, як яны працуюць з моладдзю, і гэтае служэнне здавался мне вельмі важным і патрэбным.

Акрамя таго, у салезіянскіх супольнасцях я адчуваў сябе як дома. Тут панавала атмасфера братэрства, узаемнай падтрымкі і супольнага імкнення да лепшага свету. Гэта была тая абстаноўка, у якой я мог развівацца духоўна і асабіста, а таксама рэалізаваць свае таленты і здольнасці ў служэнні іншым. Такім чынам, выбар уступіць у салезіянскі навіцыят быў натуральным працягам маіх духоўных пошукаў і імкненняў. Я адчуваў, што гэта шлях, па якім мяне вядзе Бог, і што тут я змагу рэалізаваць сваё пакліканне найбольш поўна і эфектыўна.

— У 2021 годзе ў нашым выдавецтве выйшла цікавая кніга ксяндза салезіяніна Артура Ляшнеўскага «Ахопленыя надзеяй» да 100-годдзя служэння салезіянаў у Беларусі. Што, на Вашу думку, найбольш важнае і вызначальнае ў гэтым служэнні?

— Кніга ксяндза Артура Ляшнеўскага «Ахопленыя надзеяй» сапраўды важнае юбілейнае выданне, якое адлюстроўвае значнасць і гісторыю служэння салезіянаў у Беларусі. На мой погляд, ёсць некалькі ключавых аспектаў, якія можна лічыць найбольш вызначальнымі ў гэтым служэнні.

1. Адукацыя і выхаванне моладзі: салезіяне заўсёды надавалі вялікую ўвагу адукацыі і выхаванню маладых людзей. Такі падыход заснаваны на прынцыпах святога Яна Боска, які лічыў, што найлепшы спосаб дапамагчы маладым людзям — гэта даць ім добрую адукацыю і выхаванне. У Беларусі салезіяне ў мінулым стварылі мноства школаў, навучальных установаў і моладзевых цэнтраў, якія дапамагалі маладым людзям развівацца і знайсці свой шлях у жыцці.

2. Сацыяльная дапамога: салезіяне заўсёды былі актыўнымі ў сацыяльнай сферы, дапамагаючы тым, хто апынуўся ў цяжкіх жыццёвых сітуацыях. Іх праца з дзецьмі-сіротамі, беднымі і хворымі з’яўляецца важным аспектам іх служэння. Гэтая дапамога не толькі матэрыяльная, але і духоўная, што робіць яе яшчэ больш значнай.

3. Духоўнае выхаванне і евангелізацыя: асноўнай мэтай салезіянскага служэння з’яўляецца духоўнае выхаванне і евангелізацыя. Яны імкнуцца не толькі навучыць і дапамагчы, але і накіраваць маладых людзей да Бога, даць ім духоўныя арыенціры і падтрымку ў веры. Гэтае служэнне асабліва важнае ў свеце, дзе многія маладыя людзі шукаюць сэнс і мэту ў жыцці.

4. Супольнасць і братэрства: салезіянскія супольнасці заўсёды былі месцам, дзе пануе атмасфера ўзаемнай падтрымкі і братэрства. Гэта стварае асаблівую абстаноўку, у якой кожны можа адчуваць сябе часткай вялікай сям’і, дзе яго любяць і падтрымліваюць. Гэта вельмі важна для маладых людзей, якія часта адчуваюць сябе самотнымі і разгубленымі.

5. Захаванне і развіццё культурнай і духоўнай спадчыны: салезіяне ў Беларусі захоўваюць і развіваюць культурную і духоўную спадчыну краіны, спрыяючы ўмацаванню ідэнтычнасці і самасвядомасці народа. Іх дзейнасць у гэтым напрамку спрыяе развіццю грамадства і падтрымлівае культурную разнастайнасць. Усё гэта разам стварае моцны фундамент, на якім будуецца служэнне салезіянаў у Беларусі. Іх праца мае вялікае значэнне для развіцця грамадства і фармавання новага пакалення, якое мае моцныя духоўныя і маральныя каштоўнасці.

— У салезіянскім законе ёсць адзін дзень, які называецца «практыкаю добрай смерці». Раскажыце, калі ласка, пра гэтую «практыку», у чым яе сутнасць?

— «Практыка добрай смерці» ў салезіянскай кангрэгацыі — гэта асаблівая традыцыя, якая мае глыбокі духоўны сэнс. Мэта гэтай практыкі — падрыхтоўка да моманту смерці па-салезіянску, каб мы маглі сустрэць яе з чыстаю душою, спакойным сэрцам і глыбокаю вераю. Гэта дапамагае нам жыць кожны дзень з усведамленнем таго, што кожны момант каштоўны, і што трэба жыць так, быццам кожны дзень можа стаць апошнім. Гэта практыка не толькі ўзмацняе духоўнасць, але і фармуе больш адказнае і сэнсоўнае жыццё. Такім чынам, «практыка добрай смерці» ў салезіянскім законе служыць важным элементам духоўнага жыцця, дапамагаючы салезіянам заставацца вернымі сваім абяцанням і жыць у пастаяннай гатоўнасці да сустрэчы з Богам.

Вось асноўныя аспекты гэтай практыкі:

1. Духоўнае разважанне: салезіяне ў гэты дзень праводзяць час у разважанні пра свае жыццёвыя шляхі, аналізуючы свае ўчынкі, думкі і намеры. Гэта час для самакантролю і духоўнага разважання пра тое, ці жывуць яны ў адпаведнасці са сваімі абяцаннямі і прынцыпамі, ці гатовыя яны сустрэць смерць, калі яна прыйдзе.

2. Споведзь і пакаянне: важнай часткай гэтага дня з’яўляецца споведзь. Салезіяне імкнуцца ачысціць сваю душу ад грахоў, каб быць гатовымі да сустрэчы з Богам. Гэта ўключае ў сябе глыбокае пакаянне і шчырую малітву.

3. Аднаўленне веры і адданасці: «практыка добрай смерці» таксама з’яўляецца часам для аднаўлення веры і адданасці Богу. Салезіяне пацвярджаюць свае абяцанні і гатоўнасць служыць Богу і людзям. Яны моляцца аб моцы і ласцы, каб працягваць сваё служэнне з вераю і адданасцю.

4. Малітва за памерлых: у гэты дзень салезіяне таксама моляцца за памерлых, асаблівым чынам за памерлых сабратоў, просячы Бога аб супакоі іх душаў. Гэта частка шырокай салідарнасці з усёю супольнасцю вернікаў, жывымі і памерлымі.

5. Рэфлексія над мімалётнасцю жыцця: гэта таксама добрая нагода разважаць пра мімалётнасць жыцця і важнасць кожнага яго моманту. Салезіяне разумеюць, што жыццё кароткае, і імкнуцца выкарыстаць яго для добрых справаў і служэння.

— Ваша Эксцэленцыя, на працягу пяці гадоў Вы былі старшынёю катэхетычнага аддзела Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, а таксама ўваходзілі ў склад катэхетычнай камісіі пры ККББ у Беларусі. Як Вы ацэньваеце стан катэхізацыі ў нашым партыкулярным Касцёле?

— Дзякуй за гэта пытанне. Будучы старшынёю катэхетычнага аддзела Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі і членам катэхетычнай камісіі пры Канферэнцыі Каталіцкіх Біскупаў Беларусі, я меў магчымасць глыбока ацаніць стан катэхізацыі ў нашым партыкулярным Касцёле. На падставе свайго досведу я магу вылучыць некалькі ключавых аспектаў і кірункаў для далейшага развіцця.

Пазітыўныя бакі:

1. Актыўнасць і энтузіязм катэхетаў: у многіх парафіях нашы катэхеты вылучаюцца вялікай адданасцю і энтузіязмам. Яны прысвячаюць шмат часу і намаганняў на тое, каб перадаваць веру і маральныя каштоўнасці моладзі і дарослым. Іх роля вельмі важная ў фармаванні вернікаў.

2. Розныя формы катэхізацыі: у нашым Касцёле існуюць разнастайныя формы катэхізацыі — ад класічных заняткаў у парафіях да летніх лагераў, рэкалекцый і тэматычных сустрэчаў. Гэта дазваляе ахапіць розныя ўзроставыя і сацыяльныя групы, забяспечваючы комплексны падыход да навучання веры.

3. Дапаможнікі і матэрыялы: за апошнія гады былі распрацаваны і выдадзены шматлікія катэхетычныя дапаможнікі і матэрыялы, якія дапамагаюць катэхетам у іх працы. Гэта спрыяе павышэнню якасці катэхізацыі і робіць яе больш даступнай і зразумелай для вернікаў.

Выклікі:

1. Падрыхтоўка катэхетаў: нягледзячы на высокі ўзровень адданасці, многія катэхеты сутыкаюцца з недахопам прафесійнай падрыхтоўкі і навучання. Праграмы падрыхтоўкі катэхетаў трэба пастаянна абнаўляць і ўдасканальваць, каб яны маглі атрымліваць найноўшыя веды і метады катэхізацыі.

2. Моладзевая катэхізацыя: моладзь часта сутыкаецца з выклікамі сучаснага свету, якія ўплываюць на яе веру і каштоўнасці. Неабходна распрацоўваць спецыяльныя праграмы, адаптаваныя да патрэбаў моладзі, каб дапамагаць ёй знайсці свае духоўныя карані ў сучасных умовах.

3. Удзел сем’яў у катэхізацыі: катэхізацыя не павінна абмяжоўвацца сценамі парафій. Важна ўключаць у гэты працэс сем’і, каб бацькі і дзеці маглі разам развіваць сваю веру. Гэта патрабуе развіцця праграм сямейнай катэхізацыі і актыўнага ўдзелу бацькоў у рэлігійным жыцці дзяцей.

4. Інтэграцыя сучасных тэхналогій: сучасныя тэхналогіі адкрываюць новыя магчымасці для катэхізацыі. Інтэрнэт, сацыяльныя сеткі і лічбавыя платформы могуць стаць эфектыўнымі інструментамі для пашырэння нашай аўдыторыі і катэхетычных матэрыялаў. У цэлым стан катэхізацыі ў нашым партыкулярным Касцёле можна лічыць добрым, але ёсць шмат магчымасцяў для яе далейшага развіцця і паляпшэння. Праз актыўную працу катэхетаў, пастаяннае навучанне, уключэнне сем’яў і выкарыстанне сучасных тэхналогій мы можам забяспечыць больш эфектыўнае і глыбокае навучанне веры, якое будзе адказваць на выклікі сучаснага свету.

— Наша зямля шчодра палітая крывёю мучанікаў, у тым ліку і духоўных асобаў, таксама і з салезіянскай супольнасці. Свой мучаніцкі шлях і сваё выпрабаванне на вернасць Хрысту прайшлі і Вашы папярэднікі на магілёўскай катэдры: арцыбіскуп Эдвард Роп, арцыбіскуп Ян Цепляк, біскуп Баляслаў Слосканс, не кажучы ўжо пра Сведку веры — кардынала Казіміра Свёнтка. Як іх сведчанні могуць дапамагчы нам, сучасным католікам, быць вернымі Хрысту і Касцёлу ў самых розных абставінах?

— Сведчанні мучанікаў, такіх як арцыбіскуп Эдвард Роп, арцыбіскуп Ян Цепляк, біскуп Баляслаў Слосканс, Сведка веры кардынал Казімір Свёнтэк, а таксама салезіянскіх мучанікаў і мучанікаў з іншых манаскіх супольнасцяў беларускай зямлі — гэта моцная крыніца натхнення для сучасных католікаў. Іх жыццё і мучаніцкі шлях маюць вялікае значэнне для нашага разумення вернасці Хрысту і Касцёлу. Вось, паводле маёй думкі, некалькі аспектаў, як іх сведчанні могуць дапамагчы нам быць вернымі ў самых розных абставінах:

Сіла веры і адвага.

Мучанікі паказалі прыклад непахіснай веры і адвагі, нават перад тварам смяротнай небяспекі. Яны нагадваюць нам, што сапраўдная вера не ведае страху і гатовая да ахвяры. Гэты прыклад можа натхняць нас быць больш смелымі ў абароне нашай веры і хрысціянскіх прынцыпаў у штодзённым жыцці.

Вернасць да канца.

Іх вернасць Хрысту і Касцёлу, нягледзячы на пераслед і пакуты, вучыць нас вытрымцы і вернасці да канца. У сучасным свеце, дзе адчуваецца недахоп пастаянства, іх прыклад можа дапамагчы нам заставацца вернымі нашым абяцанням і прынцыпам, незалежна ад абставінаў.

Сведчанне любові і прабачэння.

Мучанікі часта сведчылі любоў і прабачэнне нават да тых, хто іх пераследаваў. Гэтае сведчанне паказвае нам, што сапраўдная хрысціянская любоў і прабачэнне не маюць межаў. Мы можам вучыцца прабачаць і любіць нават у цяжкіх сітуацыях, следуючы іх прыкладу.

Сіла малітвы і духоўная глыбіня.

Іх жыццё было прасякнута малітвай і глыбокаю духоўнасцю. Яны знаходзілі сілы і натхненне ў адносінах з Богам, што дапамагала ім вытрымаць цяжкія выпрабаванні. Іх прыклад можа вучыць нас важнасці малітвы і духоўнага жыцця як крыніцы сілы і спакою ў складаных сітуацыях.

Супольнасць і падтрымка.

Мучанікі часта знаходзілі падтрымку і сілу ў супольнасці вернікаў. Іх жыццё нагадвае нам пра важнасць супольнасці і ўзаемнай падтрымкі на нашым духоўным шляху. Сёння гэта можа быць асабліва важна, каб не адчуваць сябе адзінокімі ў веры і мець падтрымку ў цяжкія часы.

Аднаўленне гістарычнай памяці.

Захаванне памяці пра мучанікаў і іх сведчанні дапамагаюць нам асэнсаваць і цаніць нашыя духоўныя карані і спадчыну. Гэта ўмацоўвае нашу ідэнтычнасць і натхняе на вытрываласць у веры.

Такім чынам, сведчанні мучанікаў вучаць нас, што быць верным Хрысту і Касцёлу азначае не толькі трымацца нашай веры ў штодзённым жыцці, але і быць гатовымі на вялікія ахвяры дзеля яе. Іх жыццёвы шлях з’яўляецца для нас жывым прыкладам, як жыць верай у самых розных абставінах, шукаючы натхнення і сілы ў адносінах з Богам.

— Юбілей — гэта не толькі падвядзенне вынікаў пэўнага жыццёвага шляху, але і позірк у будучыню. Якой яна бачыцца Вам, Эксцэленцыя, якія Вашы планы і надзеі?

— Юбілей сапраўды з’яўляецца часам для роздумаў і асэнсавання пройдзенага шляху, але гэта таксама магчымасць паглядзець у будучыню з вялікай надзеяй. На мой погляд, будучыня павінна быць часам працяглага развіцця і ўдасканалення ў розных сферах жыцця Касцёла.

У планах на будучыню:

1. Умацаванне духоўнага жыцця і веры: мая галоўная надзея — гэта ўмацаванне веры і духоўнага жыцця нашых вернікаў. Мы павінны надалей развіваць катэхетычныя праграмы, прапаноўваць духоўныя рэкалекцыі і падтрымліваць асабістыя адносіны з Богам. Хацелася б, каб нашы парафіі сталі месцамі, дзе кожны можа знайсці духоўную падтрымку і накіраванне.

2. Развіццё катэхізацыі і адукацыі: важным прыярытэтам з’яўляецца паляпшэнне сістэмы катэхізацыі і рэлігійнай адукацыі. Мы плануем распрацоўку і ўкараненне новых адукацыйных праграмаў, якія б адказвалі на сучасныя патрэбы і выклікі. Асаблівая ўвага будзе нададзена падрыхтоўцы катэхетаў і педагогаў, каб яны маглі якасна выконваць сваё служэнне.

3. Сацыяльная і гуманітарная дзейнасць: плануем умацоўваць нашу сацыяльную і гуманітарную дзейнасць. Сёння вельмі важна аказваць дапамогу тым, хто знаходзіцца ў цяжкіх жыццёвых абставінах. Мы будзем працягваць і развіваць нашы праекты па падтрымцы бедных, хворых і сацыяльна неабароненых.

4. Моладзевыя праграмы і ініцыятывы: адным з галоўных напрамкаў застаецца праца з моладдзю. Хочацца бачыць актыўную моладзь, якая ўдзельнічае ў жыцці Касцёла і грамадства. Мы плануем развіваць моладзевыя праграмы, летнія лагеры, рэкалекцыі і іншыя ініцыятывы, якія будуць дапамагаць маладым людзям знайсці сваё месца ў свеце і служыць Богу і людзям.

5. Экуменічны дыялог і міжрэлігійнае супрацоўніцтва: у сучасным свеце важна развіваць экуменічны дыялог і міжрэлігійнае супрацоўніцтва. Я спадзяюся, што мы зможам наладзіць і ўмацаваць адносіны з прадстаўнікамі розных канфесій і рэлігійных супольнасцяў, каб разам працаваць дзеля грамадства і свету.

6. Падтрымка і развіццё сем’яў: асаблівая ўвага будзе нададзена падтрымцы сем’яў. Мы плануем развіваць праграмы сямейнай катэхізацыі, кансультацыйныя цэнтры і іншыя ініцыятывы, якія будуць дапамагаць сем’ям быць моцнымі, здаровымі і духоўна развітымі. Мая надзея — бачыць наш Касцёл моцным, актыўным і жывым, каб кожны вернік змог знайсці ў ім сваю духоўную падтрымку і накіраванне. Гледзячы ў будучыню, я ўпэўнены, што з Божаю дапамогаю і нашымі сумеснымі намаганнямі мы зможам дасягнуць гэтых мэтаў і зрабіць свет лепшым.

— Пра што яшчэ Вам хацелася б сказаць нашым чытачам у гэтым юбілейным інтэрв’ю?

— Мне хацелася б звярнуць увагу на некалькі ключавых аспектаў, якія з’яўляюцца важнымі для сучасных вернікаў і грамадства ў цэлым.

Адным з найважнейшых аспектаў жыцця Касцёла з’яўляецца супольнасць. У сучасным свеце, дзе індывідуалізм і самастойнасць часта ставяцца на першае месца, нам варта памятаць пра сілу і значэнне супольнасці. Кожны з нас мае патрэбу ў падтрымцы, малітве і дапамозе ад іншых. Будуем супольнасці, дзе кожны будзе адчуваць сябе любімым і патрэбным.

Кожны хрысціянін пакліканы да святасці. Гэта не толькі абавязак святароў ці манахаў, але і кожнага верніка. Святасць праяўляецца ў штодзённых учынках любові, міласэрнасці і прабачэння. Няхай кожны з нас імкнецца быць прыкладам Хрыстовай любові ў сваім асяроддзі, сям’і і на працы.

Моладзь — гэта будучыня Касцёла і грамадства. Мы павінны ўкладваць час і рэсурсы ў выхаванне і падтрымку маладых людзей. Яны сутыкаюцца з мноствам выклікаў, і наша задача — дапамагчы ім знайсці свой шлях, спазнаваць веру і прынцыпы хрысціянскага жыцця. Мы павінны слухаць моладзь, разумець яе праблемы і быць для яе надзейнай апорай. Сёння, як ніколі, важна развіваць экуменічны дыялог і супрацоўніцтва з прадстаўнікамі іншых рэлігій. Мы жывем у шматкультурным свеце, і ад нас залежыць, ці зможам мы стварыць грамадства, дзе паважаюць і цэняць разнастайнасць. Будзем імкнуцца да паразумення, міру і супрацоўніцтва ў імя агульнага дабра.

Захаванне нашых традыцый і духоўнай спадчыны таксама вельмі важнае, але адначасова мы павінны быць адкрытымі на наватарскія падыходы і сучасныя метады. Мы павінны знаходзіць баланс паміж захаваннем каштоўнасцяў мінулага і прыняццем новых магчымасцяў, якія дае нам сучаснасць.

У нашым хуткаплынным жыцці вельмі важна знайсці час для малітвы і разважання. Малітва дапамагае нам заставацца ў кантакце з Богам, знаходзіць спакой і ўнутраны баланс. Давайце не забываць пра важнасць асабістай малітвы, а таксама ўдзелу ў супольных набажэнствах і сакрамэнтах.

Узгадваючы пра мучанікаў і іх ахвяры, нам варта памятаць пра найвышэйшую запаведзь Хрыста – любіць бліжняга, як самога сябе. Любоў і міласэрнасць павінны быць кіруючымі прынцыпамі нашага жыцця. Будзем праяўляць міласэрнасць у адносінах да іншых, дапамагаць тым, хто ў патрэбе, і быць сведкамі Божай любові.

У гэты юбілейны момант я хачу падзякаваць усім, хто падзяляе гэты шлях з намі. Няхай Бог благаславіць кожнага з вас, няхай вашыя сэрцы будуць напоўненыя верай, надзеяй і любоўю. Памятайце, што кожны з нас мае ўнікальную ролю ў гэтым свеце, і разам мы можам зрабіць яго лепшым. Будзем ісці наперад з верай і адвагай, заўсёды імкнучыся да святасці і служэння Богу і людзям.

Размаўляла
Крыстына Лялько.