ВЕРШЫ

Папраўка Не ўсё мяняецца ў жыцці І ставіцца на карту. Аднак жа — што ў жыцці спасціг, Зрэдчас паправіць варта. Гадоў з гадамі глухне медзь, Шырэюць сэнсу дзверы: Людзей вучуся разумець, А Богу — верыць.

Пайшлі... З усіх блуканняў, з расстайных дарог, Як роднага брата, Заўсёды сустрэне родны парог Матчынай хаты. Я пакідаў іх — аднюткіх-адных — І хату, і маці. Пайшоў — ад родных, яшчэ жывых, Пайшоў — як страціў... Чакала хата, пакуль на знос Пайсці давялося. Чакала мама — гукала свой лёс У сынавым лёсе... Не прыгукала — пайшла сама Спытацца ў Бога... Даўно парога ў мяне няма — Адны дарогі...

* * * Коласам зязюля папярхнулася — На паўслове — шорсткай кропляй — «ку...» І чарніц шматкроп’е сыпанулася: Лета летапіс ужо ў чарнавіку. Засталося, што не дагаворана, Што не даспявана ў час было, За шматкроп’ем... Чорнаю разораю Гром заводзіць чорнае крыло. Наступаюць ночы навальнічныя — Аж да вераб’інай, напрасткі. Дзень цяпер мой кожны — як пазычаны, — У вякоў і, пэўна, на вякі. Бо аддаць не маю чым... А трапіцца Лішняя хвіліна, — Божа мой, Падзяліся — вечнасць не растраціцца! — Ты са мной хвілінай той зямной...

* * * Былыя сябры — як маўклівыя ночы. І хто так няўмольна разводзіць нас?.. Камусьці гадзіннікам пясочным Магіла зямны адлічыла час... А хтосьці — жывы — абраў адзіноту, Думы самотна закратаваў, Ці, у шынку дабіраючы квоту, Восьмы дзесятак адкаркаваў... Свет нахіляецца Шляхам Млечным, Мядзведзіцы зорны пытальнік маўчыць. Зямля на плечы цяжар чалавечы Ўзяла, ды не можа грахі падлічыць... Імгліста і вусцішна залачае. Ці гэта сон мой ці сам я знік?.. І над магілай часу — маўчанне Гучыць, нібы развітальны крык...

8 лістапада — 2004 Лістотай жоўтай сцежкі замяло, І толькі вербы светла зелянеюць. Аб чым ты шэпчаш, вечнасці крыло, Грудкам пясчаным — сельскім маўзалеям? Адзін між іх, магчыма б, і адкрыў Мне хоць здалёк краёчак таямніцы. Але маўчыць... Не можаш без пары Ты перайсці бацькоўскія граніцы... І час — маўчком адлічвае гады: Паўвека раздзяляе нас маўчанне. І як яно ўсё збудзецца тады — Я ў гэты дзень асенні прыкмячаю. Без ветразя, без плыткага вясла Сплывае аблачынка ў шлях сусветны. Як вестку ад цябе — мне Бог паслаў, — Як тайны знак: дзень сонечны і светлы...

* * * Не гукай, не пытайся: «Дзе вы?» — У грахах, як багне, стаім. Уратуй, Прачыстая Дзева, Ахіні Пакровам сваім. Літасцівае сэрца маці Даў табе Усявышні для нас: Мамай роднай у роднай хаце Вобраз Твой з намі ў чорны час.

* * * Ці мне крыўдаваць на зямлю, Якую я сам неаднойчы Пакрыўдзіў? Якую люблю, — О зямля, зямелька, — Малю, — Не шапчы мне: «Даруй, Васілёчак, Што схавала маміны вочы...» Не шапчы — не твая віна. О зямля, зямелька, зямліца, Паяднала вас з мамай труна, — Ты адна, і мама адна — І не дадзена вам паўтарыцца... Не адолець долю — і збыцца Ўсё павінна, што змушана быць... Я дарую табе, зямліца... Я гатовы табе пакланіцца — Толькі ты абяцай мне адкрыцца: Як там маме з табою жыць? І чаму гэтак сэрца баліць?..

Дарога да нябёс... Нарэшце, здаўся студзень: Пачуў ён гнеў, відаць, — Смяецца: «Больш не будзеш Бясснежжам папікаць?! А то й яшчэ падкіну: У лютага ўварву...» Сумёты — вышай тыну, А мне — па галаву. Ніяк не разбяруся: Тут лётаць ці хадзіць?.. І я ў адказ — смяюся, Каб студзеню ўгадзіць: — О, дзякуй і на гэтым, І так праз берагі!.. На край зямлі і свету — Снягі, снягі, снягі... І санная дарога: Дзве палазні — як лёс, — Няхай і не да Бога, Ды, пэўна, да нябёс...

Трыванне Народ узыходзіць са слова. Так: слова было напачатку. Слова — народа аснова, Падмурак, у глебу зярнятка. Слова — душа народа, З’яднаная з роднай зямлёю. Слова — сказанне свабоды, Напісанае крывёю. Слова — імгненне і вечнасць, Вырваныя з маўчання. Слова ратуе і лечыць Ад роспачы і адчаю. Слова — шляхоў і сцежак Наканаванні няпростыя, Зла і дабра межы, І чалавек на ростанях. Слова — Боскі апостал І д’ябальская загадка. Слова — гісторыі поступ І запавет нашчадкам. Будучыні зарука, Памяць народа жывая, Слова — стагоддзяў навука, — Словам народ трывае.