 |
|
Міленіум
На стыку стагоддзяў запаляцца зоркі,
Асыплецца шэрань на шыферны дах.
Усё як заўсёды: палі і пагоркі,
І белым сняжком перамецены шлях.
Пахілены крыж на пустым скрыжаванні,
Драўляная цэркаўка, могілкі, плот…
Вось так і канчаецца раннім змярканнем
Пад небам халодным двухтысячны год.
Як хутка сплылі праз завеі і хмары,
Па зорных шляхах і гарачай крыві,
Дзве тысячы год страшных войн і пажараў
І дваццаць стагоддзяў Хрыстовай любві.
А свет не змяніўся — ўсё ж тыя заганы:
Нянавісць і зайдрасць, і рабства, і страх…
І дваццаць стагоддзяў не гояцца раны —
Крывавяцца ціха на Божых руках.
Не могуць на гэтым няласкавым свеце
Прыняць Твой наказ ці пакаяцца хоць
Твае неразумныя, жорсткія дзеці,
Якім Ты замнога даў волі, Гасподзь.
|
|
* * *
Чарсцвее абыякавасцю сэрца,
Калі бяда чужая — не бяда.
Зачэрпнецца ў разбітае вядзерца
З забытай студні мёртвая вада.
Не адлюструюцца ў ёй зорныя вышыні
І не зайграе сонечны прамень.
На дне халодным цемраю застыне
У затхлай глыбіні спрадвечны цень.
Душа змярцвелая зачынена для Бога,
Ні майскім днём, ні ў восеньскую золь
Не пераступяць чорнага парога
Ні радасць блізкага,
Ні чалавечы боль.
Жыццё пустое — жорсткая адплата,
Зімовая халодная нуда.
Астыне без цяпла людскога хата,
Замерзне ў студні мёртвая вада.
|
|
Бабуля Макрына
Светлай памяці
бабулі Макрыны
Зноў восень на могілках
дожджыкам сыпле,
замшэлыя літары:
«...памяць ад сына»,
ты сорак гадоў тут
пад помнікам сціплым,
у роднай старонцы,
бабуля Макрына.
Быў доўгім твой век —
дзевяноста чатыры,
няпростай была тут
твая пуцявіна,
збалела душа,
запрасілася ў вырай —
бліжэй каб да Бога,
бабуля Макрына.
Жылося нялёгка...
такое бывала —
трапляла у хлеб
і сляза,
і мякіна…
Муж рана памёр,
ты дзяцей падымала —
шасцёра было іх,
бабуля Макрына.
Ты перажыла
ці не восем уладаў,
і ўсім з сваёй працы
была ты павінна.
О, колькі было іх —
нягоднікаў, гадаў —
сваіх і чужынцаў,
бабуля Макрына.
Усё адабралі:
зямліцу і волю...
Кацілася гвалту
і злосці лавіна,
а ты не кляла
сваю цяжкую долю —
душу ратавала,
бабуля Макрына.
Ты ведала сілу
і веры, і слова,
і знала:
астатняе ўсё —
хуткаплынна.
Якая была ў цябе
чыстая мова
і чыстае сэрца,
бабуля Макрына!
|
|
Ляхавіцкая бальніца,
30 чэрвеня 1986 г.
Светлай памяці бацькі
Не ўзвышаецца вежа званіцы
І аргана не чуюцца гукі.
У касцёле — палаты бальніцы,
Дзе цялесныя лечацца мукі.
Тут раўняюцца ўсе перад Богам,
І з’яднаны адною бядою,
Хто ў бязвер’і,
Хто ў веры — трывогу
Адчуваюць сцішэлай душою…
У вачах раз апошні —
Сінеча
Неба летняга тухне, згасае…
Бацька ціха сыходзіць у вечнасць,
У руцэ руку сына сціскае.
Кроў пульсуе павольней у венах,
І нясцерпныя сцішацца болі,
На гатычных праявяцца сценах
Твар Хрыста
І анёлы — на столі.
Для душы, што Гасподзь забірае,
Зноў становіцца храмам палата.
У касцёле былым памірае
Праваслаўны —
Унук уніята.
|
|
Брату Аляксею
А мы аддаляемся, мы аддаляемся,
Мы ў часе й прасторы з табою губляемся.
Дзяцінства, як знічка, міргае здалёку,
Да вечнай разлукі — нам крок ці паўкроку?
Сустрэчы нячастыя — нам як падзеі,
Адзін аднаго не заўжды разумеем.
У кожнага лёс свой, жыццё і навіны,
Яднаюць нас толькі з табой — успаміны.
І памяць для нас — быццам круг ратавальны,
Які нас выносіць на бераг світальны,
Дзе ўсё гэтак проста і ўсё зразумела,
Дзе бацька і маці, дзе лета ўспацела
Расою іскрыстай на ранішніх гонях,
Дзе дожджык і сонца ў раскрытых далонях,
Дзе сена — на лузе, на пашы — каровы,
Адзін на дваіх нам — пашарпаны ровар.
Дзе зналі цану мы акрайчыку хлеба,
Дзе сэнс пазнавалі няўмольнаму: «Трэба!»
І ўсё ж мы былі там шчаслівымі, браце,
Дзе строгасць — ад бацькі, пяшчота — ад маці.
Як хутка, як хутка ж усё праляцела,
Пад бурай жыццёвай душа зачарсцвела.
Даўно ў свеце іншым — і бацька, і маці,
І холад зімовы ў пакінутай хаце.
А мы, быццам лісце, сарванае з дрэва
Шалёнаю бурай, асенняй залевай,
Далёка ад дому — паціху старэем,
Адзін аднаго не заўжды разумеем…
|
|
Вечар
Над лугам росным
Кнігаўка заплача,
На небе цёмным
Зорак карагод.
Дзень адышоў,
Турботны і гарачы,
Той летні дзень,
Што, кажуць, корміць год.
А жнівень пахне
Яблыкам і хлебам,
Кране лістоту
Ранняя іржа…
Ну вось і зноў
Пад гэтым зорным небам
Бліжэй на дзень
Да вечнасці
Душа.
|
|
Сейбіты
Насыпае Гасподзь,
быццам зерне ў сявеньку,
па сваёй мерцы ўсім
дзён ашчадна зямных,
адпраўляе на ніву сваю
памаленьку
сеяць зернетка тое
і добрых, і злых.
За адным —
збажына каласіцца сцяною,
а другому —
каб толькі сядзець на мяжы,
ды ў канцы перад Богам
з сявенькай пустою
трэба стаць за разлікам
там кожнай душы.
Цярпліва чакаць
у пакойчыку цесным,
покуль зерне адвее
Гасподзь ад асця,
і анёлы на шалях
узважаць нябесных
і грахі, і заслугі
зямнога жыцця.
|
|
На радзіме
Абязлюдзела вёска. Клады
На пагорку бялеюць крыжамі,
І зноў восень нясе халады,
Занавешвае далеч дажджамі.
Родны край, чаму ж столькі тугі
У палях тваіх голых, маркотных?..
Разыходзяцца ціха кругі
Ад дажджынак на лужах халодных.
Адчуваю і боль, і віну
Тут, дзе спяць вечным сном мае продкі.
І ніхто не адкажа, чаму
Шлях зямны наш цяжкі і кароткі?..
Вы ўжо ўсе тут: бацькі і дзяды,
На магілы лістота злятае,
І бязлітасна вашы сляды
Са сцяжынак зямных час змывае.
Дзесьці ў небе — як быцам бы звон,
Ці то крык жураўлінай самоты?
Ці то голас мне ваш тут чуцён
У шаптанні дажджу і лістоты?
І чаму сярод гэтай імжы,
Тут, дзе восень, бязлюддзе і шэрасць,
Развярэджанай болем душы
Ў несмяротнасць так хочацца верыць?..
|
|
* * *
Адгарэлі, апалі лісты залатыя,
Праясняюцца ўзімку палі і жыццё.
Ды старыя грахі і памылкі былыя
Мне не скінуць з сябе, як старое рыззё.
І былое са мной — не забыць, не паправіць,
І растрачаны час не дагнаць, не вярнуць.
Па нязбытным вятры трызну горкую правяць,
І да раніцы мне не ўдаецца заснуць.
Не падманеш свой лёс, не пачнеш жыць спачатку,
І жар-птушку сваю за крыло не злавіць…
Выйду ранкам на двор, ціха хукну ў пальчатку
І сцяжынку мяту да варот —
Трэба жыць…
|
|
|
