Home Help
4(86)/2018

ϲʲ Ѳ

Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum ( iarum pijarz [] ), - , 1597 . José de Calasanz ( ). () . . ́. , . : (. Schola Piae)1.

1642 . 2. 1662 . , VII , -. 1692 . , a 1696 . ˳ -. 1736 . ˳ . , 17361742 . , ³, Collegium Nobilium (, ). 30-3. ϳ , a . ́, ⸢ 1740 . Collegium Nobilium. .

˳ : í (Franciszek Torkwat Tymiński)4, 17361742 .; (Sebastian Wykowski)5, 17421748 .; (Franciszek Torkwat Tymiński), 17481751 .; ́ () a (Kasper Trzeszczakowski)6, 17511754 .; (Sebastian Wykowski), 17541757 .; (Jan Chryzostom Straszewski)7, 17541760 .; (Kasper Trzeszczkowski), 17601766 .; (Felicjan Wykowski)8, 17661772 .; ý (Józef Kuszel)9, 17721775 .; ̳ (Michał Frąckiewicz)10, 17751778 .; (Bonawentura Jarmański)11, 17781781 .; ́ (Maciej Tukałło)12, 17811782 .; (Tadeusz Lang)13, 17821793 .; ³ (Józef Wysłouch)14, 17931796 .; (Konstanty Jakucewicz)15, 17961803 .; ó (Józef Ostrowski)16, 18031809 .; (Izydor Sieklucki)17, 18091811 .; (Paweł Chlebowski)18, 18111814 .; (Aleksander Głogowski)19, 18141820 .; (Maciej Kupść)20, 18201826 .; (Józef Krukowski)21, 18261832 .; ѳ (Sylwester Wialbutt)22, 18321839 .; (ó) (Jacek Rumianowski)23, 18391841 .; ߢ (Joachim Dębiński)24, 18411843 .).

1772 ., 498 . 363 (320 , 37 , 6 ), a ˳ 135 (93 , 17 i 25 )25.

˳ XVIII . -˳, ˳, ³ (Collegium Nobilium, 1773 . . í), , ³, é, , , , , ³, , . 1795 . ̳ ˳ , a XIX . . 1807 . ˳ .

-˳, -, , -, ˳ (, ), ³, , .

˳

˳ , 1684 . ́ . 볢 , (Ignacy Krzyżkiewicz). (. ) 2 1684 . 46 000 , 12- 26. 16 1695 . . 1684 . , , 1705 . . 1740 ., (Kazimierz Pniewski), 27. ϳ ( ). 10 1689 . . . . . , 糢 ́. , . 1 1692 . ³ , . 90 000 28.

. . 1930- .

( ˳, ) 1718 . -, ﳸ29. (. -í) - ﳸ (Katarzyna Scypionówna del Campo), ý. ﳸ (Jan Scypio del Campo), , , -30. 1718 . , . 13 1718 ., , 31. , 30- XVIII . -˳ Collegium Jozefovicianum. ϳ . , XVIII . . -˳ 1718 . XIX . . XVIII . , , , 32. -˳ , 33. - , ﳸ . , 1726 . 糢 . . ﳸ 23 735 . ϸ 22 000 , a 15 000 34. , . 1785 . . , (), 3- . , 18131816 ..

é ( ˳) Ⳣ 1727 . ( ), , . , 1723 ., 1727 . . , . 35.

ϳ ( , ) Ⳣ 1735 . ﳸ - , ́. ﳸ í , . . , 1 1735 ., ﳸ , , 50000 12- . -˳ 쒳 . 36. 10000 ³, 5000 ́, , 10000 , 20000 (é), a 5000 37. , 1734 . 22000 . ϳ , 38. ﳸ , ( ) , , , , 39.

1736 . : . , (), , , . ϳ , . 1737/1738 糳 . 1738/1739 . , , . 10000 , . ́. ϳ , , 40. ϳ 41. , , 1737/39, . . 1740 . , . , , 42. , 15142 , . , , 43. , (, ), 1832 .44.

˳. . 1900- .

45. ﳸ . 30 , 12 1756 . ﳸ ˳, ˳, , , 46. , ˳ , ﳸ. , 47. , , , , . : , , . ˳ 1756/57 , : ⸢ . ³, . , , , , 48. ˳ 9 1834 .49 ˳ 1842 ., 1845 ., ̳ 50. , ˳.

. . 1915- .

Ⳣ 1741 . 51 , . í , , , ( ) 52. ( 1785 . 12, a 1804 . 5). . 1779 . 1832 . ( 17951801 .) ; 189 1820/21 53.

40- XVIII . : é () 1743 ., ³í 1745 . 쒳 , . , 1832 .54.

³ Ⳣ 1753 . : , 55. . ³ , , . , , . 1785 ., ³ . 1799 . ³ 1821 ., ⸢ , , 1830 ., . ϳ ³ , 1832 . 56.

³. . 1900- .

. . XVIII . Sapere Auso. 1753 . . : Ordinationes Visitationis Apostolicae ( ). 1754 . . , 57. , ˳ 58. , . , - , , . , , , , . 59. . ϳ , .. . , é, , ˳ , 80- XVIII . , . , , , 60. , . , , . , 볳, , 볳. XVIII . . ϳ : , - .

˳ 30- . . , , . , , , ˳ : 1832 , ˳ . 26 1832 ., , 61.

, ˳ 3040 . XIX . ̳ , . ý 1841 ., ߢ , 24 1843 ., .. . . 1894 .62.

˳ : ˳, -˳ . ˳ . ˳. , , , .

, , ˳ , 㳸 . , 1830 ., ́.

, , . , , , ̳ ࢸ 븢 , ( 1830 .). , 2 1830 . , 1832 . , , . , . 63.

ϳ , , . XVIII i XIX . , i . 㳸 . ˳ , , , , , í, , ́ , . ϳ , , , , , Ḣ, .


. SP.


  1. F. Giordano, Święty Józef Kalasancjusz twórca szkoły pijarskiej, I. Stec-Sedecka Kraków, 1985, s. 35; S. Biegański, Szkoły pijarskie w Polsce Lwów, 1898, s. 3.
  2. Ѹ 곳 .
  3. L. Picanoyl, Brevis conspectus historico-statisticus ordinis scholarum piarum Romae, 1932, s. 149.
  4. . , (16891763). 糢 2 é . 쒳 , ́ . ﳢ 27 1705 . , 28 1707 ., . , , 24 .
  5. . , (17141758). 糢 26 ³ . ﳢ 18 1735 . . , . 15 .
  6. aó ́ () , (17041776). 糢 1 . ﳢ 8 1719 . í í 8 1721 . , . 25 .
  7. ó . , (17131773). 糢 30 . ﳢ 3 1729 . . 3 1731 . , . 17 , .
  8. . , (1728 1784). 糢 9 . ﳢ 3 1743 ., 3 1745 ., 1752 . (De Rubeisa). Collegium Nazarenum , 쳳, Collegium Nobilium Loewenburgicum. , . , Copernicus redivivus. 17661772 . , . , Wiersz złożony MDCCLXXIII (, 1773). 17741777 . . Zabawami Przyjemnymi i Pożytecznymi ( ), . 1782 . 糢 .. Widok rzeczywistości chrześcijańskiej wziętej w sobie samej ( , ). 18 , .
  9. ý . í, (17351782). 糢 25 ³ . ﳢ 26 1750 ., 1752 . , 1759 . . 30 , 쒳 .
  10. ̳ . , ̳ (17301780). 糢 29 ³ . ﳢ 9 1747 . ³. 1749 . . 27 .
  11. (, ) . , (17251784). 糢 14 -˳ . ﳢ 11.02.1744 . 13.02.1746 . , 12- . ³, . 17781781 . , 1781 . -˳. ֳⳢ , Opuscula in iuvenum Radzivillorum et scholasticae iuventutis usum; Decreta capitolorum generaliom ordinis Scholarum Piarum In Capitulo generali anno 1742 recognita posterioribus capitulis generalibus usque ad novissimum In Anno 1772 habitum iussu et mandato R.P. Bonaveturarae Jarmański a S. Francisco in Lithuana Provincia Praepositi Provincialis, in unnum Volumen collecta A. D. 1780 Vilniae. 5 1784 . -˳.
  12. ́ . ̳, ̳ (17271807). 糢 29 ³ . ﳢ 28 1741 . (). 1778 . , . 17811782 . . . : ࢻ .., ³, 1787 (O porządnem nabożeństwie Chrześcijan etc., Wilno, 1787); . , ³, 1807 (Krótki zbiór życia św. Józefa Kalasantego, Wilno, 1807), 㳳, ³, 1789 (Początki zdrowej filozofii zgodzone z początkami religii, Wilno, 1789). ࢻ, ³, 1789 (Apteczka domowa zawierająca zbiór leków po większej części prostych, Wilno, 1789). 19 1807 . .
  13. , (17411796). 糢 7 ³ . ﳢ 18 1756 . , 22 1758 . . . , 17301765 .. 1765 . , 17811782 . ³ . 17821784 . -˳. , 17821793 . 19 -˳.
  14. ³ý . , (17341800). 糢 24 -˳ . ﳢ 10 1749 . 10 1751 . . , 17821787 . . 1787 . 糢 ³. 17931796 . ˳ . 23 -˳.
  15. . , (17351812). 糢 25 ̳ . ﳢ 6 1750 . , 27 1752 . , 8 1759 . . 5 .
  16. . , ³ (17601825). 糢 26 ³ . ﳢ 1 1778 . , 20 1780 . . 1783 . 28 .
  17. . , (17621829). 糢 4 糳. ﳢ 6 1780 . . 23 1783 . . 24 1787 . 14 .
  18. . , (17401821). 糢 28 ̳ . ﳢ 22 1754 . 27 1756 . . 1763 . . 10 .
  19. . (17601832). 糢 23 . ﳢ 1 1778 . . 25 1780 . . . 7 ³.
  20. . ³ (17691826). 糢 24 ³ . ﳢ 21 1787 . , 21 1788 . . 1797 . . 13 .
  21. , ϸ (17751862). 糢 24 ³. ﳢ 24 1797 . . 8 1798 .
  22. ѳ . , ѳ (17691847). 糢 1 . ﳢ 3 1786 .. 8 1788 . . 1795 . ́. ³í.
  23. (ó) , . 糢 26 1783 . 糳. ﳢ 25 1802 . . 31 1803 . . 1807 . . , . .
  24. ߢ . , (18001869). 糢 ³ é, é. 1817 . ﳢ . é (Filozofia życia Schlegla, Wilno, 1840), - . 24 1843 . , . , . . , ⸢ . 29 1869 .
  25. Zakony męskie w Polsce w 1772 r., . L. Bieńkowski, J. Kłoczowski, Z. Sułowski. Lublin, 1772, . 56 i 57.
  26. Kronika kollegium Lubieszowskiego x.x.Pijarów, Antoni Moszyński. Kraków, 1876, s. 10.
  27. Kronika Kollegium Lubieszowskiego xx.Pijarow, A. Moszyński. Kraków, 1876, s. 43.
  28. Ibidem.
  29. S. Biegański, jako rok przybycia pijarów do Szczuczyna Litewskiego podaje rok 1725, S. Biegański, Szkoły pijarskie w Polsce Muzeum, 1897, T. XIII, s. 753.
  30. K. Niesiecki, Herbarz Polski, T. 8, Lipsk, 1841, s. 303; . J Kurkowski, Nauczyciele i uczniowie szkoły pijarskiej w Szczuczynie, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1995, Nr 1, s. 84.
  31. J. Kurkowski, Nauczyciele i uczniowie szkoły pijarskiej w Szczuczynie, s. 84.
  32. Ibid., s. 85.
  33. Łukaszewicz J., Historia szkół w Koronie i w Wielkim Księstwie Litewskim od najdawniejszych czasów aż do 1794 r., T. IV. Poznań, 1851, s. 241.
  34. Podręczna Encyklopedia Kościelna, T. XXXIXXXII. Kraków, 1913, s. 158.
  35. J. Taraszkiewicz.
  36. W. Szulc, Spory Akademii Wileńskiej z pijarami o wyłączne prawo na szkoły 17231753, Ateneum Wileńskie, 1939, z. 1, s. 133; J. Kurkowski, Pijarzy w Werenowie i Lidzie (17351845), Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki, 1997, Nr 1, s. 54.
  37. J. Kurkowski, Pijarzy w Werenowie i Lidzie , s. 46.
  38. Podręczna Encyklopedia Kościelna, s. 163.
  39. J. Kurkowski, Pijarzy w Werenowie i Lidzie , s. 46, 48.
  40. Ibidem.
  41. Podręczna Encyklopedia Kościelna, s. 163.
  42. : 1739, 1740, 1741. .: L. Picanoyl, op. cit., s. 277; L. Zasztowt, Kresy 18321864. Szkolnictwo na ziemiach litewskich i ruskich dawnej Rzeczypospolitej. Warszawa, 1997, s. 397; J. Taraszkiewicz, Pierwsze stulecie zakonu pijarów na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów (16421740). Gdańsk, 2015, s. 91.
  43. W. Tołoczko, Wiadomość historyczna o kościele Zelwiańskim, Dwutygodnik Dyecezalny, 1913, R. IV, Nr 23, s. 323; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, T. XIV. Warszawa, 1895, s. 567.
  44. L. Zasztowt, op. cit., s. 397.
  45. , ( APPZP) : , . .: Col. Lid., sygn. 2. . í (- ) Wojszwiłło oraz Col. Lid., sygn. 5, Kronika Kolegium Ks. Ks. Pijarów w Lidzie od r. 1926 (do 1939) Kronika .
  46. APPZP, Col. Lid., Wojszwiłło, s. 81.
  47. M. Krukowski, Pijarzy w Werenowie i Lidzie, s. 54; Archiwum Pijarskie, 2003, Nr 43, s. 19.
  48. APPZP, Col. Lid., Wojszwiłło, s. 85.
  49. Ibid., . 134. L. Zasztowt, Kresy, s. 377.
  50. APPZP, Col. Lid., Wojszwiłlo, s. 148166.
  51. O. Hedemann, Szkoły walerianowskie X.X. pijarów łużewskich. Wilno, 1937, s. 1.
  52. Ibid., s. 12.
  53. Ibid., s. 139.
  54. Picanyl, s. 276.
  55. ̳. . 1781, . 26, . 1401, . 1; M. Gozdawa, Wspomnienie o Pijarach witebskich, Kwartalnik Litewski 1910, P. 1, T. 1, s. 89110.
  56. I. Kadulska, Akademia Połocka. Ośrodek kultury na Kresach 18121820, Gdańsk 20004, s. 55 i i; L. Zasztowt, op. cit., s. 156.
  57. Wojtkowski A., Z dziejów szkolnictwa katolickiego dla świeckich [w:] Księga tysiąclecia katolicyzmu w Polsce, cz. III. Lublin, 1969; s. 50; S. Kot, Historia wychowania, T. 1. Lwów, 1934, s. 384386; J. Nowak-Dłużewski, Stanisław Konarski, s. 6073.
  58. Ł. Kurdybacha, Reforma litewskich szkół pijarskich w 1762 r., [w:] tenże, Pisma wybrane. J. Miąso, T. III. Warszawa, 1976, s. 125146.
  59. S. Biegański, dz. cyt., s. 1516.
  60. K. Mrozowska, Funkcjonowanie systemu szkolnego Komisji Edukacji Narodowej na terenie Korony w latach 17831793. WrocławWarszawaKrakówGdańsk, 1985, s. 114.
  61. J. Kucharzewski, Epoka paskiewiczowska. Losy oświaty. WarszawaKraków, 1914, s. 119.
  62. Katalog Polskiej Prowincji Zakonu Kleryków Regularnych Matki Bożej Szkół Pobożnych (ojców pijarów). Kraków, 1982, s. 12.
  63. D. Beauvois, Szkolnictwo polskie na ziemiach litewsko-ruskich 1803-1832, T. II., Szkoły podstawowe i średnie. Lublin, 1991, s. 177.


 

 

Design and programming
PRO CHRISTO Studio
Polinevsky V.


Rating All.BY